ما در این مقاله سعی کردیم که شما را به طور کامل با  گیاه هاورتیا , انواع آن و روش های نگهداری از آن آشنا کنیم.

در اصل به ساکولنت های کوچک چند ساله که به صورت گروهی یا تکی رشد می کنند هاورتیا گفته می شود که تا کنون بیش از صد گونه از انواع آن شناسایی شده است. زیستگاه اصلی هاوارتیا آفریقای جنوبی می باشد اما در تمام نقاط جهان می تواند رشد کند.

ویژگی شاخص هاورتیا در تمامی گونه های آن کوتاهی ساقه ها و رشد طوقه ای آن ها می باشد.برخی از آنها دارای برگهای سخت و سفت و بعضی هم نرم و آبدار و شیشه ای هستند  و در کل جزء گونه هایی با برگ های گوشتی و آبدار به حساب می آیند که رنگ‌های مختلفی دارند و اغلب با برجستگی‌های زگیل مانند پوشیده شده‌اند.

حالا که با هاوارتیا و مشخصات اصلی این گونه زیبا آشنا شدیم انواع آن را بررسی می کنیم.

هاورتیا آتنواتا (گورخری )  Haworthia attenuata

مهم ترین گونه این گیاه هاورتیا آتنواتا می باشد که ارتفاع آن معمولا به ۱۵ تا ۲۰ سانت و عرض بوته تا ۱۵ سانت گسترش می یابد.گورخری جز ساکولنت های کوچک محسوب می‌شود که دارای برگ‌های سبز رنگ سفتی می‌باشد که بر روی آن نقاط راه راه سفیدی دیده می‌شود.و به همین دلیل به این اسم (گورخری)، معروف شده است.گلهای گونه Attenuata بین ۶ تا ۱۲ سانتی متر قطر دارند و ارتفاع آن ها به ۲۵ سانتی متر می رسد و گلها زنگوله ای ‏شکل، به رنگ سفید مایل به سبز و به صورت خوشه ای هستند .عموما به خاطر شرایط آب و هوایی کشور ما، گل هادر تابستان ظاهر می‏ گردند.روش تکثیر این گیاه از طریق کاشت بذر و پاجوش انجام می گیرد .

هاورتیا لیموفیلیا  (Haworthia limifolia)

ارتفاع این گونه تا ۱۰ سانتی‌متر می‌رسد. برگ‌های آن مثلثی شکل به رنگ سبز تا زرد و قهوه ای می باشد . گلها در صورت ظهور سفید رنگ لوله‌ای شکل بصورت خوشه‌ای قرار می‌گیرند. تکثیر این گونه از طریق برگ است. این گیاه خاکی سبک را می پسندد.

هاورتیا شیشه ای یا کوپری (Haworthia cooperi)

این گونه از هاورتیا دارای برگهای گرد ، گوشتی و پرز دار است که رشد بسیار کندی دارد . گزینه ای خوب برای دکوراسیون منزل شما است .

جز گیاهان گل دار محسوب می شود و رنگ گل های آن سفید می باشد .

هر برگ این گیاه ۱۰ الی ۱۲ سانتی متر طول دارد و جز گیاهانی با ظاهر کاملا متفاوت است . بهترین دما برای هاورتیا کوپری ، بین ۲۲ الی ۲۵ درجه سانتی گراد است .

خاک مورد استفاده این گیاه معمولا ، خاک برگ + ماسه است.

هاورتیا کوپری از طریق پاجوش تکثیر می شود .

هاورتیا اسپایدر یا عنکبوتی سفید(Haworthia limifolia White Spider)

برگ های این نوع گیاه مثلثی و نوک تیز می باشد . رنگ و طرح برگهای این کاکتوس شبیه به هاورتیا گورخری است . دارای برگ های گوشتی بوده که گل های سفید رنگی در وسط گیاه رشد می کنند که ظاهر این گونه را بسیار زیبا می کند .تکثیر این گیاه از طریق پا جوش می باشد .

هاورتیا سیمبی فورمیس یا ابلق (Haworthia cymbiformis var.variegated)

این گیاه نیز مانند انواع هاورتیا دارای برگهای آبدار و گوشتی است .

تکثیر این گیاه از طریق پا جوش صورت می گیرد .

از ویژگی‌های متمایز این گونه با سایر گونه‌های هاورتیا برگ‌های قایق مانند آن است. برگ‌ها تا ۵ سانتی‌متر و گل‌های سفید آن تا حدود ۳۰ سانتی‌متر ارتفاع دارند. بوته های هاورتیا سیمبی فورمیس با برگ‌هایی که مانند شیشه سبز رنگ هستند، می‌توانند تا قطر ۱۲ سانتی‌متر گسترش یابند.

هاورتیا آلبینو (Haworthia Albino )

از دیگر انواع هاورتیا می باشد و مشکلی که برای این گیاه معمولا اتفاق می افتد این است که برگهای آن زرد و خشکیده می شود . اگر دمای محیط گرم و نامرطوب باشد ، نوک برگهای آن زرد و خشک می شود حال اگر وسط برگ یا حاشیه آن رنگ قهوه ای به خود بگیرد عامل آن کمبود نور و یا آب می باشد . برگ ها اگر حالت آبدار و گوشتی خود را از دست دادند ، عامل آن کمبود مواد معدنی در خاک ، املاح و آبیاری بیش از حد باشد .تکثیر این گیاه از طریق کاشت بذر، پاجوش و قلمه برگ می باشد .

هاورتیا برفی ( Haworthia attenuata var. radula )

برگ این گونه ضخیم، نوک‏ تیز و سبز تیره با خال های سفید است. گل‌های این گونه زنگوله‌ای ‏شکل و به رنگ سفید مایل به سبز و خوشه ای شکل هستند . این هاورتیا به نورسایه روشن یا نور فیلتر شده آفتاب نیاز دارد و هر چقدر میزان نور بیشتر شود رنگ برگ‌ها متمایل به قرمز می‌شود. تکثیر این گونه از طریق پاجوش است.

نور مناسب هاورتیا

این گیاهان به نور زیاد اما غیر مستقیم نیاز دارند و بهتر است که آن ها را در پشت پنجره قرار دهید. نور زیاد و مستقیم سبب تغییر رنگ برگ ها می شود.بنابراین به هیچ عنوان نباید در معرض مستقیم نور آفتاب قرار بگیرند.

آبیاری هاورتیا

این گیاهان مانند سایر ساکولنت‌ها به آبیاری متوسط نیاز دارند. در فصل رشد می‌توان آنها را هفته‌ای دو بار آبیاری کرد. در فاصله بین دو آبیاری هم حتماً اجازه دهید خاک خشک شود. یادتان باشد از گلدانی استفاده کنید که سوراخ‌هایی در کف داشته باشد.آبیاری بیش از حد باعث تغییر رنگ برگ ها از سبز به قرمز و صورتی و در نهایت باعث پوسیدگی ریشه و از بین رفتن گیاه خواهد شد.رطوبت زیاد برای هاورتیا از سوختگی سر برگ های آن جلوگیری می کند که برای اینکار می توانید از اسپری آب روی برگ های این ساکولنت استفاده کنید.توصیه می شود در فصل های گرم سال آن را به محیط های خنک تری انتقال دهید .

خاک مناسب هاورتیا

خاک مناسب برای اغلب ساکولنت  خاک سبک با زهکشی مناسب که می‌تواند ترکیبی از ماسه، پیت ماس، و اندکی ورمی کمپوست باشد. در کل خاک کاکتوس‌ها نباید آب را به مدت طولانی در خود نگه دارند.

روش های تکثیر هاورتیا

در کل هاوارتیا به چند روش مختلف قابل تکثیر است:

  • پاجوش

  • کاشت بذر

  • قلمه زدن هاورتیا با برگ

تکثیر هاورتیا با استفاده از بذر

در حالت کلی بازه زمانی گل دهی هاورتیا از فصل بهار تا پاییز است اما اوج گلدهی آن  فصل پاییز است که برای به دست آوردن بذرهای مناسب و بارور، باید حداقل دو عدد گیاه هاورتیا را در کنار هم داشته باشید. این بذرها در نتیجه لقاح بین دو گیاه هاورتیا نتیجه می شوند. عمل تلقیح را باید با استفاده از یک قلمو انجام داد. بدین گونه که گرده های داخل گل یک هاورتیا را به قلمو بزنید و به پرچم گل هاورتیا دیگر آغشته سازید.پس از مدتی شاهد تولید بذرهایی به شکل کپسول در گیاه هاورتیا هستید. با شکل گیری این بذرها می توانید گیاه را به شکل بذری داشته باشید.

کاشت هاورتیا از راه پاجوش

پاجوش را از گیاه اصلی جدا و به گلدان مورد نظر برای کاشت هدایت کنید. این روش نسبت به روش بذر و سایر روش ها نتیجه بخش تر است.

قلمه زدن هاورتیا با برگ

معمولاً برای کاشت گونه ابلق این گیاه، روش تکثیر هاورتیا از طریق برگ استفاده می شود. این روش کاشت از متفاوت ترین و کارآمد ترین روش ها برای پرورش هاورتیا است. برای قلمه زدن هاورتیا, ابتدا باید گیاه را از نظر وضعیت ریشه مورد بررسی قرار دهید. برای این کار گیاه را از دل خاک بیرون بکشید.ریشه های پوسیده را حذف کنید. بعد از آن باید گیاه را به مدت پنج دقیقه در محلولی قارچ کش قرار دهید و سپس در مکان مناسبی برای خشک شدن بگذارید. این مکان بهتر است در سایه و خنکی باشد. به گیاه هاورتیا فرصت لازم برای خارج شدن از آب را بدهید.

در هنگام قلمه زدن گیاه هاورتیا باید نکات مهمی را درباره برگ های آن در نظر داشته باشید. برگ های آن باید به شکل شکننده نباشند و شما را برای کندن دچار زحمت نکنند. برای کندن و آماده سازی این قلمه ها از برگ های کناره گیاه استفاده کنید.

برای بسته شدن انتهای برگ های هاورتیا، آن ها را در مکانی بدون نور و خنک قرار دهید. بستر مناسبی از ماسه به میزان ۶۰ درصد و پیت ماس  ۴۰ درصد تهیه کنید. بهتر است روی این مخلوط را به ارتفاع دو سانتی متر با سنگ ریزه یا شن پر کنید. برگ ها را  در یک سانتی متری بستر آماده خاک قرار دهید. بعد از یک الی دو هفته شاهد ریشه زایی برگ خواهید بود.

مشکلات و بیماری هاورتیا

ساکولنت ها گیاهان گوشتی هستند که نگهداری از آنها تقریباً آسان می‌باشد ولی تعداد بیماری‌های و مشکلات این گیاهان کم نیست در این مقاله به مهم‌ترین مشکلات و بیماری‌های ساکولنت ها اشاره می‌شود.

  • پوسیدگی ریشه ها :

یکی از اصلی ترین بیماری ها در اغلب گیاهان گوشتی پوسیدگی ریشه ها می باشد که مسبب آن قارچ های ریزوکتونیا و یا فوزاریوم هستند که باعث از بین رفتن ریشه و تیره شدن قسمت های پایینی ساقه می شوند.استفاده از قارچ کش ها گیاه را نجات می دهد اما در صورت پیشروی بیماری قارچ کش ها چندان موثر نیستند و باید گیاه آلوده از بین برود.

  • ایجاد لکه های قهوه ای بر روی برگ ها:

این بیماری بر اثر فعالیت قارچ‌هایی مانند  آنتراکنوز ,سرکوسپورا ,سپتوریا  و کولتوتریکوم  در شرایط آبیاری زیاد و عدم زهکشی بستر کاشت ایجاد می‌شود.در اثر این بیماری لکه‌های سیاه خاکستری و یا قهوه‌ای رنگی بر روی برگ‌ها شکل می‌گیرد و می‌تواند در ابتدا برگ‌ها و سپس تمامی گیاه را از بین ببرد. اگرچه با بهبود و مناسب کردن شرایط محیطی می‌توان احتمال شیوع این بیماری را کاهش داد اما در مواردی که این بیماری در حال پیشرفت است باید از سموم قارچش مناسب استفاده کرد.

  • ایجاد کپک خاکستری

این بیماری توسط قارچ Botrytis cinerea از دیگر بیماری‌ها است که در سطوح قسمت‌های مختلف گیاه پوششی خاکستری رنگ به وجود می‌آورد و هوای سرد و مرطوب آن را تشدید می‌کند. رعایت مسائل بهداشتی، به‌کارگیری بستر کاشت تمیز و ضدعفونی شده از جمله روش‌های جلوگیری از شیوع آن است و می‌توان در صورت لزوم از قارچ کش‌های مناسب نیز استفاده کرد.

  • بیماری سفیدک پودری:

    سفیدک پودری Erysiphe از بیماری‌های دیگر قارچی است که بر روی سطح برگ پوششی از پودری نرم و سفید رنگ ایجاد می‌کند. علاوه بر رعایت مسائل بهداشتی و ایجاد شرایط مناسب محیطی جهت کاهش خطر فعالیت این قارچ، از قارچ کش های مناسب نیز می‌توان استفاده کرد.

نتیجه می‌گیریم بسیار از بیماری‌های هاوارتیا قارچی هستند. پس می‌توان با پیشگیری از بروز این بیماری جلوگیری کرد. بیماری‌های قارچی در صورت پیشروی درمان ندارند. جداسازی گیاهان آلوده، قرنطینه کردن گیاهان جدید، آبیاری اصولی، خاک مناسب، جریان هوای تازه، کنترل دما و رطوبت و همچنین رعایت اصول بهداشتی می‌تواند در کنترل بیماری‌های ساکولنت ها مؤثر باشد. برای اطمینان  اول هر فصل  استفاده از قارچ کش  در تنه ,برگ گیاه و خاک توصیه می شود.

امیدوارم مطالب فوق براتون مفید بوده باشه ممنونم که همراهمون بودین .